Hollanda’da işten çıkarılmak, özellikle çalışma temelli oturum iznine sahip kişiler için önemli sonuçlar doğurabilir. İş ilişkisinin sona ermesinden sonra oturum hakkının devam edip etmeyeceği, yeni iş bulma süresi ve farklı oturum türlerine geçiş imkânları dikkatle değerlendirilmelidir.
Bu süreçte en önemli konulardan biri, oturum izinleri arasında boşluk oluşmasını önlemektir. Oturumdaki kesintiler, kalıcı oturum veya vatandaşlık için gerekli sürenin hesaplanmasını olumsuz etkileyebilir.
İŞten ÇıkarIlma Sonrası İlk Adımlar
Toplu işten çıkarma veya yeniden yapılanma süreçlerinde şirketler çoğunlukla çalışanlara bir uzlaşma sözleşmesi sunar. Bu sözleşmede kıdem ödemesi, ihbar süresi ve iş ilişkisinin sona ereceği tarih yer alır.
Oturum işlemleri açısından en kritik bilgi, çalışanın şirketteki son iş günüdür. İş arama süresi ve yeni oturum başvurularının takvimi bu tarihe göre belirlenir.
Çalışma temelli oturuma sahip kişilere genel olarak işten ayrılmalarının ardından üç aya kadar yeni iş bulma süresi tanınabilir. Ancak mevcut oturum kartının geçerlilik süresi daha erken sona eriyorsa iş arama süresi de kartın bitiş tarihiyle sınırlı olabilir.
TÜrk VatandaŞlarına Özel ÇalıŞma Hakkı
Hollanda’da aynı işveren yanında üç yıl çalışan Türk vatandaşları, belirli koşullarda daha serbest bir çalışma hakkı elde edebilir.
Bu hakkın kazanılması halinde kişinin yüksek nitelikli göçmen statüsüne bağlılığı azalabilir ve yeni bir işverenle çalışırken yüksek nitelikli göçmenler için uygulanan maaş kriterlerini karşılaması gerekmeyebilir.
Bazı durumlarda, farklı bordro veya aracı şirketler üzerinden çalışılmış olsa bile fiilen aynı işveren için geçirilen süreler birlikte değerlendirilebilir.
Bu hak her dosyada otomatik olarak uygulanmadığından, çalışma geçmişinin ve oturum kartlarının ayrıntılı şekilde incelenmesi gerekir.
Aİle Üyesİ Üzerİnden Oturum
İşini kaybeden kişi, eşinin veya partnerinin oturum hakkı üzerinden Hollanda’da kalmaya devam edebilir.
Eşlerden birinin kendi bağımsız çalışma oturumu bulunuyorsa diğer eş bu kişinin aile üyesi olarak başvuru yapabilir. Sponsor olacak eşin yeterli ve sürdürülebilir bir gelire sahip olması gerekebilir.
Hollanda’da belirli bir süre aile üyesi olarak yaşayan kişiler, şartları sağlamaları halinde bağımsız oturum izni için de başvurabilir.
YÜksek Nİtelİklİ GÖÇmen Olarak Yenİ İŞ Bulmak
Yeni bulunan işveren IND tarafından tanınmış sponsor statüsündeyse, yüksek nitelikli göçmen oturumunun yeni işveren üzerinden devam ettirilmesi mümkün olabilir.
Türk vatandaşları için bazı başvurularda Ankara Anlaşması ve Türkiye–AB Ortaklık Hukuku kapsamında daha farklı şartlar uygulanabilir. Bu nedenle yeni işveren tanınmış sponsor olmasa bile kişinin çalışma ve oturum seçeneklerinin ayrıca değerlendirilmesi önemlidir.
Yeni işe başlamadan önce yalnızca iş sözleşmesinin değil, maaş kriterlerinin ve gerekli IND başvurusunun da kontrol edilmesi gerekir.
GİrİŞİmcİ Oturumuna GeÇİŞ
İş kaybı sonrası değerlendirilebilecek seçeneklerden biri de girişimci veya serbest meslek oturumudur.
Türk vatandaşlarının girişimcilik başvuruları, Türkiye–AB Ortaklık Hukuku kapsamında bazı avantajlara sahip olabilir. Ancak yalnızca şirket kurmak veya bir iş fikrine sahip olmak başvurunun kabul edilmesi için yeterli değildir.
Başarılı bir başvuru için iş planının gerçekçi olması, sunulan hizmete talep bulunması ve girişimin kişinin geçimini sağlayabilecek düzeye ulaşmasının beklenmesi gerekir.
Mevcut müşteriler, imzalanmış sözleşmeler, faturalar ve gelir belgeleri başvuruyu güçlendirebilir. Bu nedenle girişimcilik seçeneğinin iş kaybından önce planlanması önemli bir avantaj sağlar.
ZoekJaar ve DÜŞÜrÜlmÜŞ MaaŞ Krİterİ
Hollanda’da eğitim alan veya yakın zamanda uygun bir yüksek lisans, doktora ya da araştırma programını tamamlayan kişiler, zoekjaar olarak bilinen iş arama yılına başvurabilir.
Bu statü, kişinin bir yıl boyunca Hollanda’da iş aramasına veya çalışmasına imkân tanır. Ayrıca daha sonra yüksek nitelikli göçmen statüsüne geçerken daha düşük maaş kriterinden yararlanılabilir.
Bazı yabancı üniversitelerden mezun olan kişiler de mezuniyet tarihi, üniversitenin sıralaması ve programın niteliğine bağlı olarak bu haktan faydalanabilir.
Düşürülmüş maaş kriteri, uygun şekilde kazanıldıktan sonra sonraki iş değişikliklerinde de önemli bir avantaj sağlayabilir.
Kalıcı Oturum ve VatandaŞlık SeÇeneĞİ
Hollanda’da yeterli süredir kesintisiz yaşayan kişiler, iş kaybı sonrasında geçici bir çözüm aramak yerine kalıcı oturum veya vatandaşlık başvurusunu değerlendirebilir.
Bu başvurularda yalnızca beş yıllık sürenin tamamlanması yeterli değildir. Oturum geçmişi, entegrasyon sınavı, kamu düzeni şartları ve kişinin kendi geçimini sağlayıp sağlayamadığı da incelenir.
Beş yıllık sürenin başlangıcı her dosyada yalnızca Hollanda’ya giriş tarihine göre belirlenmeyebilir. Oturum izinlerinin başlangıç tarihleri ve belediye kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.
Vatandaşlık başvurularında ise Türk vatandaşlığından çıkma yükümlülüğü bulunabilir. Ancak kişisel duruma göre bazı istisnalar uygulanabilir.
Oturum TÜrÜnÜ veya Sponsoru DeĞİŞtİrmek
İş kaybı sonrası yapılacak başvurunun türü, kişinin yeni durumuna göre değişir.
Yeni bir yüksek nitelikli göçmen işvereni bulunmuşsa yalnızca sponsor değişikliği yapılabilir. Kişi aile oturumuna, girişimci statüsüne veya başka bir oturum türüne geçecekse oturum amacının değiştirilmesi gerekir.
Başvurunun mevcut oturum izni sona ermeden yapılması, yasal kalış hakkının ve uzun dönem oturum süresinin korunması açısından önemlidir.
SonuÇ
Hollanda’da iş kaybı, çalışma temelli oturum izninin sona erebileceği anlamına gelse de kişinin yararlanabileceği farklı seçenekler bulunabilir.
Yeni bir işveren bulmak, aile üyesi üzerinden oturuma geçmek, girişimci olmak, zoekjaar hakkını kullanmak veya kalıcı oturuma başvurmak bu seçenekler arasındadır. Türk vatandaşları ayrıca Türkiye–AB Ortaklık Hukuku kapsamında bazı özel çalışma ve oturum haklarından yararlanabilir.
Ancak uygulanacak çözüm; kişinin çalışma geçmişine, oturum türüne, eğitim durumuna, aile ilişkilerine ve iş sözleşmesinin sona erme tarihine göre değişir. Bu nedenle başvuruların zamanında yapılması ve oturum izinleri arasında boşluk bırakılmaması büyük önem taşır.
You must be logged in to post a comment.